Menu Close

Tag: Philosophy

කර්ට් කොබේන් සංවාදයට පසුවදනක්

[Image: Claude Cahun, Autoportrait; gelatin silver print (1927)] ජනප්‍රියවාදය යනු දේශපාලනයේ සැබෑ ස්වරූපයයි යන ලැක්ලාවූ ගේ තිසීසය මම පිළිගනිමි. එහි අරමුණ වන්නේ පොදුජන අභිලාෂයන් උත්පාද…

යක්ෂයන් ගේ ක්‍රියාකාරිත්වයක් අවශ්‍යතාවය වෙනුවෙන් – ‘ආත්මය’ ගැන මෙයසූ ගේ ප්‍රවාදය

[Image: Caravaggio, “The Taking of Christ”; oil on canvas (1602) යක්ෂයන් ගේ ක්‍රියාකාරිත්වයක් අවශ්‍යතාවය වෙනුවෙන් – ‘ආත්මය’ ගැන මෙයසූ ගේ ප්‍රවාදය එපිකියුරියස් ගේ දර්ශනයේ භෞතිකවාදී…

පරිමිතත්වය ගැන සටහන්

[Image: Pablo Picasso, “The Kiss” (1931)] අපගේ පැවැත්ම සහ අප ගණුදෙනු කරමින් සිටිනවා කියා පෙනෙන මෙම ලෝකය සම්බන්ධයෙන් අපට තිබෙන්නේ අසම්පූර්ණ අවබෝධයක් යනු පරිමිතත්වය පිළිබඳව…

විවාදයට පසු සටහන්

මෙහි දැක්වෙන්නේ පසුගිය 09 වන දා 16 වන දා වංගීස සුමනසේකර හා ශිරන්ත චාරම අතර පැවැති විවාදය සම්බන්ධව පළ වූ ෆේස්බුක් සටහන් කිහිපයක් මෙසේ ගොණු…

ඕෂෝ රාජ්නීෂ්ට දේශපාලන-දාර්ශනික විවේචනයක්

මාගේ මිතුරකු මට රාජ්නීෂ් හදාරන්න කියා ආරාධනාවක් කර තිබේ. රාජ්නීෂ් ලියා කියා තිබෙනා සැම දේම මා කියවා නැත. මට සිතෙන්නේ එවැනි අය මේ ලෝකයේ නම් නැති…

සද්ගුරු ගැන දාර්ශනික විවේචනයක්

මෙහිදී ශ්‍රද්ධාව සහ සිතීම අතර මෙයසූ සිදු කරන බෙදීම තරමක් පැහැදිළි කිරීම ප්‍රයෝජනවත්ය. එය මා යොදා ගත්තේ – මෙයසූ ගේ ඉලක්කයෙන් තරමක් වෙනස් ලෙස –…

විඥානවාදියෙකු ගේ මරණය

පහතින් තිබෙන්නේ ගුණපාල ධර්මසිරි ගේ ‘දෙවිවරු පැකැට්ටුව’ නම් අපූර්ව කෙටි කතා එකතුවේ එන ‘විඥානවාදියෙකු ගේ මරණය’ නම් කෙටි කතාවයි. මෙහි කතුවරයා පේරාදෙණිය විශ්ව විද්‍යාලයේ දර්ශන…

මරණය සහ මිත්‍රත්වය

පහතින් තිබෙන්නේ ලුවී අල්තුසර් ගේ අවමංගල්‍යය සභාව අමතා ජාක් ඩෙරීඩා විසින් සිදු කරන ලද කතාවේ මුල් කොටසේ ඉක්මන් පරිවර්තනයකි. සාමාන්‍යයෙන් ඩෙරීඩා ගේ ලිවීම් වල දක්නට…

මනසින් තොරව යථාර්ථයක් ඇති බව මෙයසූ තහවුරු කරනා ආකාරය

“ප්ලේටෝවාදයට එරෙහිව අප ප්‍රකාශ කරන්නේ අප විසින් ළඟා වී ඇති අනිවාර්යතාවය පැවැත්මක (හෝ පැවැත්මවල් එකකට වැඩි ගණනක) අනිවාර්යතාව නොව සෑම පැවැත්මකම අහඹුබවේ අනිවාර්යතාවය වන බවයි;…

“සිංහල ජාතිකවාදයේ පාරිශුද්ධ ස්වරූපය විචාරයට බඳුන් කිරීම”

පහතින් තිබෙන්නේ නිර්මාල් රංජිත් දේවසිරි සහ වංගීස සුමනසේකර විසින් රචිත “සිංහල ජාතිකවාදයේ පාරිශුද්ධ ස්වරූපය විචාරයට බඳුන් කිරීම” කෘතියයි. මෙය විවෘතව ලබා ගත හැකි (open access)…

ඩෙරීඩා සහ විඥානවාදය

විඥානවාදය සහ පරිමිතවාදී දර්ශනවාදයන් අතර වෙනස නිවැරදි ලෙස සලකුණු කිරීම අපේ රටේ දාර්ශනික සංවාදයේ ඉදිරි වර්ධනය සඳහා තීරණාත්මක වෙයි. මෙම කෙටි රචනය තුළ උත්සාහ කරන්නේ…

ලෝකය නම් චිත්‍රපටයෙහි මිනිසාගේ මිනිත්තුව

නිවසේ වැඩකටයුතු බහුල දිනෙක රූපවාහිනී යන්ත්‍රය ඉදිරියෙන් එහා මෙහා යන විට එහි විකාශනය වන චිත්‍රපටයක් අහඹු ලෙස, කොටස් වශයෙන්, වරින් වර නරඹන්නට ලැබීමේ අත්දැකීම සමහරවිට…

ස්නෝඩන් ගැන ජිජැක්

පහතින් තිබෙන්නේ ස්ලැවෝයි ජිජැක් ගේ “Edward Snowden, Chelsea Manning and Julian Assange: our new heroes” නම් රචනයක මූලික සාරාංශය සිංහලෙන් සටහන් කිරීමට ගත් උත්සාහයකි. මෙයට…

මෙයසූගේ ප්‍රශ්නය

මෙයසූ පිළිතුරක් ගොණු කිරීමට උත්සාහ කරන මූලික ප්‍රශ්නය පහතින් දැක්වේ. පොත පරිවර්තනය කිරීමෙන් පසුව මෙයසූ ගේ ප්‍රශ්නය වන්නේ මෙය බව හෝ අපට කියන්නට කෙතරම් අපහසු…

සිනමාවේ දේශපාලනය

මේ තිබෙන්නේ පෘතුගීසි සිනමාකරු පෙඩ්රෝ කොස්ටා ගේ සිනමාව සම්බන්ධයෙන් ජාක් රොන්සියර් ගේ රචනයක ඉක්මන් සිංහල සාරාංශයකි (මුල් රචනයේ සබැඳිය) මෙය උපුටා ගන්නේ නම් මෙහි තිබෙන්නේ…

හෛඩගරියානු මඟහැරිම වෙනුවට මෙයසියානු අභිමුඛ වීම‍

හෛඩගර් මනෝභාවය (State-of-mind) ලෙස නම් කරන්නේ අපට අප ජීවත් වන ලෝකය නිරාවරණය වීමයි. තවත් ආකාරයකට කියන්නේ නම් අප ජීවත් වන ලෝකය යථාර්ථයක් ලෙස අපට අභිමුඛ…

දර්ශනයේ සහ දේශපාලනයේ ආවේදනා

දාර්ශනිකව සිතීමේ ආරම්භය ලෙස ප්ලේටෝ ප්‍රකට ලෙස නම් කළේ අරුමයයි (wonder). නිදර්ශනයක් ලෙස කෙනෙක් ජීවිතේ පළමු වරට බාක්ලී ගේ දර්ශනය කියවනවා කියා සිතන්න. අපගෙන් පරිබාහිරව…

දර්ශනය කරනවා යනු කුමක්ද?

ජාතික චින්තනවාදයේ – මේ සඳහා නලින් ද සිල්වා ගේ වචනය වන්නේ ‘නිර්මාණාත්මක සාපේක්ෂතාවාදය’ යන්නයි, මා පුද්ගලිකව ප්‍රිය කරන හැඳින්වීම වන්නේ ‘මගේ ලෝකවාදය’ යන්නයි – දාර්ශනික…

දාර්ශනික පරිමිතවාදය ගැන

නිරාගමිකයන් විසි රැකිය යුතු ශික්ෂා පද කියා ජාතියක් ද නැත. සැබෑ නිරාගමිකයින් විසින් අත්කර ගත යුතු ආගමික විමුක්ති කියා ජාතියක් ද නැත. නිරාගමික දස සිල්…

කරුණුත්වයේ මූලධර්මයට එරෙහිව එල්ල විය හැකි විවේචනයක්

  පහතින් පළ වන්නේ පසුගිය ඉරිදා – ජූලි මස 19 දා – පැවති මෙයසූ සංවාදය සඳහා සකස් කළ සංවාද සටහනයි. සුපුරුදු පරිදි මෙයට අදාළ සංවාදයට…

දෙයෙහි-එහිම-ස්වරූපයක පැවැත්ම පිළිබඳව සාධනය

අලුත් අදහසක් ඉදිරිපත් කිරීමේ දී ඕනෑම කෙනෙක් මුහුණ දෙන අභියෝගයක් වන්නේ එම අදහස පවත්නා අදහස් ඇසුරින් තේරුම් ගන්නට අප උත්සාහ කිරීමයි. මෙය වරදක් හෝ දෝෂයක්…

සියලු දැනුම තමන්ට සාපේක්ෂ ද?

මෙන්න මේ ප්‍රශ්නෙ අපි පැහැදිලි කරගමු. අපිට අත්විඳින්න පුළුවන් සියල්ල තමන්ට සාපේක්ෂයි. මොකද අපි යම් දෙයක් අත්විඳිද්දි එය අත්විඳින්නෙ තමන් තුළින්මයි. යම් දැනුමක් රසක් වර්ණයක්…

සංස්කාර ධර්මයන් නැසෙන සුළු වීම අනිවාර්යය නැහැ

ඉයන් හැමිල්ටන් ග්‍රාන්ට් නම් ‘සමපේක්ෂී යථාර්ථවාදියා’ උගන්වන විශ්ව විද්‍යාලයේ දර්ශන දෙපාර්තමේන්තුව වසා දැමීමට එහි පාලනාධිකාරිය තීරණය කර තිබේ. මෙම තීරණයට විරුද්ධව පොදු විරෝධයක් පැන නගිමින්…

සීත කාලයට පසුව වසන්තය පැමිණීමේ අනිවාර්යතාවයක් නැත

විලියම් ජේම්ස් නම් ඇමරිකානු දාර්ශනිකයා විසින් නව අදහසක් පොදුවේ පිළිගැනීමට ලක් වීම සඳහා ගමන් කළ යුතු අදියර තුනක් ඇති බව යෝජනා කරයි. පළමුවෙන් තිබෙන්නේ එය…