Menu Close

Category: PRABANDHA (ප්‍රබන්ධ)

අටවක පුත්තු ; සිංහල නවකතාවේ නව්‍යවාදී හැරවුමක් ලෙස

2008 වසරේ රාජ්‍ය සම්මානය ලත් සිංහල නවකතාව මෙන්ම ස්වර්ණ පුස්තක සම්මානය සඳහා නිර්දේශිත හොඳම නවකතා පහ අතරට පැමිණි, ලියනගේ අමරකීර්ති විසින් රචිත ‘අටවක පුත්තු’ නවකතාව…

අපි අධ්‍යාපනය ගැන කල්පනා කරන්නේ රැකියා වෙළෙදපොළෙන් ලොකු කුට්ටියක් කඩාගත හැකි කෙක්කක් විදියට

ඇමරිකානු දර්ශන විද්‍යා මහාචාර්යවරයකු වන අර්වින් එඩ්මන්ගේ ‘කලාව සහ මිනිසා’ මහාචාර්ය ලියනගේ අමරකීර්ති අතින් පරිවර්තනය වූ නවතම කෘතියයි. කලාවේ ස්වභාවය, කලා වින්දනය, කලාවේ දාර්ශනික පසුබිම…

රසවාදය හා සංස්කෘතික සාපේක්ෂතාව ; සතුරු-මිතුරු ප්‍රතිචාර පිළිබඳ අධ්‍යනයක් – 01

සංස්කෘත විචාර මූලධර්ම හා රසවාදය; දළ ප්‍රවේශයක් සංස්කෘත කාව්‍ය විචාර කලාව කවදා ආරම්භ වීදැයි නිශ්චිතව කිව නොහැකි වුවත්, එය ඈත ඉතිහාසයකට අයත් බව පොදු පිළිගැනීමයි. මුල් යුගයේදී සංස්කෘත භාෂාව දෙවියන් උදෙසා…

ලුවී අල්තුසර් හා අල්තුසරියානු දෘෂ්ටිවාදී යාන්ත්‍රණ – 01

  ඇල්ජීරියාවේ ඉපිද ප්‍රංශයට පැමිණි ‘ලුවී අල්තුසර්’ (Louis Althusser , 1918-1990) මාක්ස්වාදී දාර්ශනිකයක් මෙන්ම සමාජ න්‍යායවාදියක් ද විය. ඒකාධිපති ස්වරූපයෙන් ක්‍රියා කළ පියා නිසාත්, ලිංගික වශයෙන් පීඩාවට…

Jaws සහ ලංකාවේ කොරෝනා දේශපාලනය

  ස්ටීවන් ස්පිල්බර්ග්ගේ Jaws (1975) චිත්‍රපටය නැවත වතාවක් බැලුවා. සාමකාමී සංචාරක වෙරළකට හිටිහැටියේ දරුණු මෝරකු සම්ප්‍රාප්ත වීමත්, ඌ විසින් දින ගණනාවක් මිනිසුන් බිලිගැනීමත් සිදුවෙනවා. මෝරන්…

දරු නැළවිල්ල

  දොයි  දොයි  දොයි  දොයිය             බබෝ බයි  බයි  බයි   බයිය                      බබෝ   නිදහස මහ මුහුදක්                             වේ එහි උල්පත පුත! නුඹ                         වේ…

Encrypted love

මගෙ ප්‍රේම පලහිලව්  හැමදාම එන්ක්‍රිප්ට් ඇයි සඳා කියන්නෙම කරන්නට ඩි-ක්‍රිරිප්ට්? හෙටක් නැති ජීවිතේ ලියන්න ද ස්ක්‍රිප්ට් මගෙ ප්‍රේම පලහිලව්  හැමදාම එන්ක්‍රිප්ට් විකේතිත පෙම් හැඟුම් කියවන්න…

ඉඩ දෙන්න පුලුවන්ද?

මගෙ ප්‍රේම පලහිලව්  හැමදාම එන්ක්‍රිප්ට් ඇයි සඳා කියන්නෙම කරන්නට ඩි-එන්ක්‍රිප්ට්? හෙටක් නැති ජීවිතේ ලියන්න ද ස්ක්‍රිප්ට් මගෙ ප්‍රේම පලහිලව්  හැමදාම එන්ක්‍රිප්ට් විකේතිත පෙම් හැඟුම් කියවන්න…

එගොඩවැල්ලේ ඇන්ටනී

  එදා ඒ මළගමට ජාතික පුවත්පතක මාණ්ඩලික මාධ්‍යෙව්දියකු හැටියට කවියාට සහභාගීවන්නට සිදුවුණි. මේ පුවත්පතේ පළ නොවූ කොටසයි. සුව සෙත සියලුම සතහට වදහළ මුනි ගැන පළමුව…

කලාව, නිල කලා ඉතිහාසය සහ Cave of hands

Cave of hands (La Cueva de las Manos) කියන්නේ ආර්ජන්ටිනාවේ පින්ටුරාස් නිම්නය අසබඩ තියෙන, පෞද්ගලිකව අපගේ සෞන්දර්යාත්මක හැඟීම මුසපත් කරන, ඉපැරණි ගුහා සිතුවම් තියෙන තැනක්.…

මගෙ කොරියානු පෙම්වතී

කුමූ..මගේ මහේශාඛ්‍යකොරියානු පෙම්වතී ‘කවුරුනම් තිබ්බාද හැබෑටම ඔය නම?‘මං හිනාවෙන හැමවිටරතුකරගත්තු කම්මුල්, මදහාස බැල්මක්ෂණික විහිදුම් එපිට බැල්මක් සතුටින් පිරුණු අපේ ජීවිතවල ඒ දුර්ලභ හැම දවසමඅමතක කරන්නෑ…

ආයෙ එන්නෙම නැද්ද?

මොකද ඔයාට හැමදාම ඕන කළේ ලේඛකයෙක් වෙන්න. ඒත් ඒකට ධෛර්යය තිබුණෙ නැහැ. දැන් ඔයා තනි වුණාට පස්සෙ වෙලාවෙන් ප්‍රයෝජනගන්න පුලුවන්. අඩුගානෙ ඔයා පිළිගන්න ඕන මං…

රතුපස්වල ඔටුවෝ

රතුපස්වල තැන තැනඋන් මැරී වැටුණා පිපාසිත පොළවට රතු රුහිරු කාන්දුවෙමින් තිබුණා පණ තියෙන හැම ගහම, හැම වැලම දැවි දැවී  සෝසුසුම් ළැව්ගින්න ගැලුවා **** “වතුර? ඔටුවන්ට…?“…

අලුත් ඇසක එළිය හෙවත් මැජික් ලන්තෑරුම

තමා කුස තුළ සිටියදී තම මව ස්පාඤ්ඤ උණ රෝගයට ගොදුරුවීමේ ප්‍රතිඵලයක් වශයන්, පිරිහුණු සෞඛ්‍ය තත්ත්වයකින් යුතුව ඉපදීම (1918) නිසා මන්දපෝෂණයෙන් මියයෑමට ඉඩ ඇතැ‘යි වෛද්‍යවරුන් අනාවැකි…

සංඥා

අකම්පිතයි නෙත් යුග. ඝණ වනාන්තරයක උසම උස මුදුණක සිංහසෙයියාවෙන් සැතපුණ හිමි හිඳී එකලාව පිරිසිඳ ඉගැන් වූ දහම තනිවම ම සිහිකරනවද අසපුවට පිටුපෑ දිසාවකට ම කිමද…

RoundUp*

රවුන්ඩ්අප් මම නුඹට පෙම් කරමි තණ බිඳක්වත් නැති ලොවකට පෙම් හිතක් නැති හදකට මගෙ ඇල්ම පිරිනමයි නුඹ මකාදමන්න ආදරේ දියසීරා සියල්ල රිංගන්න මගෙ හදවතේ හැම…

වැස්සට

මම ආසම වැස්සට කවි ලියලන්නෙ  එතකොට මල් පූදින්නෙ හදකට හිත් නලියන්නෙ විතකට අකුණු එලියක හීසර පණගස්සවයි හදවත මම ආසම වැස්සට අකුරෙන් අකුර බිඳ බිඳ කවි…

හෙවණැලි සහ හෙවණැලි

පියද්දරා ගගබඩ එකම එක හැන්දෑවක්. එයයි මායි, අපි විතරයි ඉර බහිමින් තිබ්බා රතට රතේ ඉරට සාපේක්ෂකව සෙවණැලි නැග්ගා. සියුම් දියරැලිත් එක්ක හීනියට පොර බැදුවා. මං…

The Flowers of War

ජපන් අධිරාජ්‍යය විසින් සිදු කරන ලද ‘නැන්කිං සංහාරය’ (Nanking Massacre) මිනිසාට එරෙහිව ලෝක ඉතිහාසයේ ඇති කළ පළමු ගනයේ කළු පැල්ලමක්. දෙවැනි චීන-ජපන් යුද්ධයේ (Second Sino-Japanese…

මීදුම තුනීවෙන්නටත් කළියෙන්

‘මං ගෙදරින් කියන එකකට කැමති වෙනවා. තමුසෙ මහ තක්කඩියෙක්’ නදී විසින් එවන ලද ඒ තීරණාත්මක කෙටිපණිවිඩය ලැබුණු බවට ජංගම දුරකථනය දෙපාරක් ‘බීප්’ කියද්දි, නදීට යවන්නට…

මීදුමී

මීදුමී විහිලු‍ කළ කෙල්ලන්ගෙ හිනාවට රතු ගැහුණ පිණි මූණ හංගන්   හුරතලට කොනහලා දෙකන්මුල පාවෙලා ගියපු හැටි ඈතටම මීදුමී  ඔය සුමුදු බඳ වටා  මිහිරි සුවඳත් ඔතාගෙන …

බෞද්ධ අන්තවාදයට ගොදුරු වූ මහනුවර

ඇත්ත. හරිත වර්ණයන් තැවරුණ නිම්න භූමියක් වන මහනුවර, රටේ තියෙන රමණීයතම නගරයක්. එ්ත් ඒ ඇස් මට්ටමේ ඇති සුන්දරත්වයට යටින් හැංගිලා තියෙන ඛේදනීය යථාර්ථය රටට හෙළිවුණේ…

Bicycle Thieves

අති උත්කර්ෂවත් කෘතිම චිත්‍රාගාර තුළ, නිර්මාණය කරන ලද සුවිසල් පසුතලයන් යොදාගනිමින් රූපගත කරමින් තිබුණු සිනමා සම්ප්‍රදායන් කෙරේ ඉතාලියේ සිටි සුවිශේෂි සිනමා කරුවන් කීප දෙනෙක් නැවත…

The Seventh Seal

ලොව අති විශිෂ්ඨතම සිනමාකරුවකු ලෙස සැලකෙන Ingmar Bergmanගේ මුල් පෙළේ නිර්මාණයක් වන The Seventh Seal (1957), සිනමාව හදාරන කිසිවකුට මගහැර යා නොහැකි පුරෝගාමී නිර්මාණයක්.  කුරුස…

Festen තුළින් ආ Dogme 95 සිනමාව

ලාස් වොන් ට්‍රියර් (Lars von Trier) සහ තෝමස් වින්ටර්බර්ග් (Thomas Vinterberg) නම් සුවිශේෂී ඩෙන්මාර්ක සිනමාකරුවන් දෙදෙනා  1995 වන විට ලෝක සිනමාව දිහා වෙනත් මානයකින් හැරිලා…

Hotel Mumbai

සැබෑ ත්‍රස්තවාදී ක්‍රියාවක් සිනමා රූපී භාෂාව තුළ සියලු ආචාරධාර්මික පරිමිතියන් ආරක්ෂා වන අයුරින් ගොණු කරන්නේ කෙසේද? එසේ නිර්මාණය කළ හැකිද? එකී ආචාර්යධාර්මික වගකීම ත්‍රස්ත ප්‍රහාරයෙන්…