Menu Close

Category: සිංහලේ

උඩුගම්පොල පැරණි පතහ (Video)

ගම්පහ දිස්ත්‍රික්කයේ උඩුගම්පොල නගරයේ වටරවුමේ සිට දිවුලපිටිය පාරේ මීටර් 50 පමණ ගිය විට පාරේ වම්පස හමුවන ශරීර සුවතා මංතීරුව ඔස්සේ මීටර 400 පමණ දුරක් ගියවිට…

රාවණා නොසිටි රාවණාගොඩ, ඩොයිලිට ඔත්තු සපයා ගම්වර ලත් නියඳවත්තේ සට්ටම්ඹි සහ එදා කොත්මලේ රට

කොත්මලේ රටනැගෙනහිරෙන් හේවාහැට රටින් දකුණින් ඌව දිසාවෙන්, බටහිරෙන් උඩ බුලත්ගමින් (Link 1 >>,  Link 2 >> )  සහ උතුරින් උඩපලාතින් (Link 3 >>, Link 4 >>) සීමා වූ කොත්මලේ රට…

දළදා මාළිගාවට පාරුකාර සේවාව සැපයූ ආදම් ලෙබ්බේ සහ උදුමා ලෙබ්බේ විසූ උඩ පලාත දිසාව

හිඳගල විහාර සිතුවමක් උඩරට රාජධානියට අයත් දිසාවනියක් වන උඩපළාත බ්‍රිතාන්‍ය යුගය වන විට කෝරළ 4 ක එකතුවකින් සැදී තිබින. ඉන් කෝරළ දෙකක් පිළිබඳව තොරතුරු පෙර…

19 වන සියවසේ උඩ පළාත දිසාවට අයත් පැරණි ගම් සොයා දොලොස්බාගේ සිට ගඟ ඉහල කෝරළයෙන් ගඟ පහල කෝරළයට

1815 දී බ්‍රිතාන්‍ය හිරු නොබසිනවායැයි කී අධිරාජ්‍යයට ගිවිසුමකින් පවරා දීමට පොරොතුව සිංහලේ නමින් හැඳීන්වූ මහනුවර රාජධානියට අයත් ප්‍රදේශ වල තිබූ පළාත් බෙදීම් පිළිබඳව වූ ලිපි…

ඉහල මහවැලි නිම්නය ඔස්සේ විහිදුනු පස්බාගේ කෝරළයේ පැරණි ගම්

ඉහත දැක්වෙන කඳුකර වනාන්තරයක උඩු වියන දැක්වෙන ඡායාරූපය මේ ලිපියෙන් සාකච්චා කිරීමට බලාපොරොත්තු වන පස්බාගේ කෝරළය තුල හමුවන වනාන්තරයක ගත් ඡායාරූපයක් නොවේ. එහෙත් එය පස්බාගේ කෝරළයද…

අඹගොමුව කෝරළයේ පුරාණ සිංහල ගම් සහ දෙවියන්ගේ අඩවිය වසා නැගී සිටි වතු අධිරාජ්‍යය

1815 දී ගිවිසුමකින් කන්ද උඩරට අවසාන සිංහල බල ප්‍රදේශය කපටි බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයට පවරා දෙන අවස්ථාව වන විට එවකට සිංහලේ ලෙසින් හැඳින්වූ එම ප්‍රදේශ පළාත් 21…

පුරාවිද්‍යා බලධාරීන් කාලි දෙවඟන පදිංචි කල පොළොන්නරුවේ විෂ්ණු දෙවියන්ගේ දේවාලය

ඉදිකල යුගය සහ පුද්ගලයන් පිළිබඳව පැහැදිලි වංශකතා මෙන්ම පුරාවිද්‍යාත්මක සාධක අවශ්‍යය තරමින් ඇති මුත් මේ වන විට මෙරට ඇතැම් ඓතිහාසික ස්ථාන පිළිබඳව මනඃකල්පිත අසත්‍ය ප්‍රබන්ධ…

පේමඩුවෙන් සොයාගත් පැරණි ගඩොළුමුවා ගෙඩිගෙය

 ගෙඩිගේ හෙවත් ගිඤ්ජකාවසත සම්ප්‍රදායේ වාස්තුවිද්‍යා ලක්ෂණ පෙන්වන ප්‍රතිමාගෘහ කිහිපයකම නටබුන් මෙරට බොහෝ ප්‍රදේශ වලින් හමුවී තිබේ. ඒ අතරින් නාලන්ද ගෙඩිගෙය සැලකිය යුතු මට්ටමකින් එහි මුල්…

වනාන්තරයේ සැඟවුණු බූ ඇලේ ආරම්භය සොයා…

පැරණි සිංහල වාරි ඉංජිනේරුවන් ඉතිහාසයේ කිසියම් යුගයක තොටුපොල කන්දෙන් ඇරඹෙන කුඩා දිය පාරවල් 6 ක් ඔස්සේ දඹගස්තලාව ඔයට යායුතුව තිබූ ජලය කිලෝමීටර 11 පමණ ඇල මාර්ගයක් ඔස්සේ තොටුපොල කන්ද ප්‍රදේශයේ සිට…

British Museum – Antiquities from Sri Lanka||අපෙන් රැගෙන ගිය අපේ උරුමය

බ්‍රිතාන්‍ය කෞතුකාගාරයේ ප්‍රදර්ශනය කෙරෙන හ්යු නෙවිල් (Hugh Nevill) සහ වෙනත් බ්‍රිතාන්‍ය ජාතිකයන් මෙරටින් රැගෙන ගිය විවිධ කෞතුක භාණ්ඩ එකතුවක් මෙම වීඩියෝවෙන් නැරඹිය හැක. එහි ඇති…

ගිරිකුළු විනිවිද පොළව යටින් ජලය තොටුපොල සිට උමා ඔයට ගෙන ගිය අභිරහස් බූ ඇල

අඹේවෙල පහත සිතියමේ කොළ පැහැයෙන් ලකුණු කර ඇති දඹගස්තලාව ඔය සහ දම් පැහැයෙන් සලකුණු කර ඇති උමා ඔය යනු මහවැලි ගඟේ ඉහල ජල පෝෂක ප්‍රදේශයේදී එය…

සිගිරි ගලෙන් පහල පර්වත උද්‍යානයේ ඔබ නොදකින සීගිරිය

සීගිරියේ පර්වත උද්‍යානය (Boulder garden) ලෙසින් හැඳින්වෙන කොටසේ දැකිය හැකි  නයිපෙන ගුහාව ආදී නටඹුන් ස්ථාන කිහිපයක් පිළිබඳව මෙයට පෙර ලිපියකින් කරුණු ඉදිරිපත් කලෙමි (එම ලිපිය…

නොදකින සීගිරිය – පර්වත උද්‍යානය

සීගිරිය වනාහි දෙස් විදෙස් සංචාරකයන් බොහෝ දෙනෙක් දිනපතා සංචාරය කරන මෙරට වැඩිම සංචාරක ආකර්ශනයක් සහිත ස්ථානයකි. එමෙන්ම මෑත කාලයේදී ප්‍රධාන වශයෙන් සමාජ මාධ්‍යය සහ පුවත්පත්…

සැදූ කෙනෙක්, සැදූ කලක් නොදන්න තන්තිරිමලය බුදු පිළිම

එහි පැරණි නාමය අවිනිශ්චිත, තන්තිරිමලය ලෙසින් වර්තමානයේ හැඳින්වෙන පුද බිම පිළිබඳව මා මෙයට පෙර ලිපියකින්ද කරුණු දක්වා ඇත (එම ලිපිය කියවීමට Link>> ) තන්තිරිමලය  ක්‍රිස්තු පූර්ව 2 වන සියවසේ…

ශිව දෙවියන් උදෙසා සොලීන් පුලතිසිපුර ඉදිකල වණවණ්මාදේවි ඊශ්වරමූඩෙයාර් කෝවිල

අනුරාධපුර යුගයේ අගභාගයේ මෙරට ඇතිවූ අරාජිකත්ව තත්වයත් සමග සිංහලද්වීපයේ රජරට රාජධානියේ බලය අඩ සියවසකට මදක් වැඩි කාලයකට චෝලයන් අතට පත්වූ අයුරුත් එම කාලය තුල මෙරට…

තොටදනවු මන්ද්නාවන් සෑගිරියෙන් ගෙනා නිශ්ශංකමල්ල රජුගේ පුලස්තිපුර ගල්පොත

පෙර ලිපියකින් මෙරට විශාලම අකුරින් රචිත දිගම සෙල්ලිපිය ගැන විස්තර ඉදිරිපත් කල අතර (Link>>) මෙම ලිපිය මගින් අපගේ අවධානය යොමුවන්නේ මෙරට හමුවන ‘යෝධ සෙල්ලිපිය’ ලෙස…

කුවේණිය ලතෝනිදුන් ගලෙහි දුෂ්ඨගාමිණී පිහිටවූ තුමුල සෙල් ලිපි

මෙරට තෝනිගල ලෙසින් හැඳින්වෙන ස්ථාන කිහිපයක්ම ඇති අතර ඉන් ස්ථාන දෙකකම පැරණි සෙල්ලිපි හමුවේ. මෙරට එකල පැවති බැංකු ක්‍රමය ගැන විස්තර සඳහන් ඉන් එක් සෙල්ලිපියක් වව්නියාව…

පොල්ගෙඩි අකුරින් වලස්ගල වෙහෙරට වැවක් පිදූ පරුමක තිශගේ තෝනිගල පිහිටි මෙරට විශාලම සෙල්ලිපිය

ඔරුවක හැඩය (දෙමළ තෝනි) සහිත ගල යන තේරුම දෙන තෝනිගල නමින් යුත් ගල් පර්වත සහිත ස්ථානයක් පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කයේ ආනමඩුව නගරයට තරමක් උතුරට වන්නට එනමින්ම වර්තමානයේ…

රජුන් තනන නිශ්ශංකමල්ල සූත්‍රය

“එහෙයින් මහරජ තන්පත් වැ සිටියවුන් නැති තැනකැ යුවරජ වැ සිටියවුන් හො උනුදු නැතහොත් රාජකුමාරවරුන් හො උනුදු නැතහොත් බිසෝවරුන් හො රාජ්‍යයට තැකිය යුත්තෙය. බුදුසසුනට හිමි ලක්දිවට…

අරාජික සමයේදී දළදා රැකි දෙමළ වේළෛක්කාර කුලී හේවායන්

පොළොන්නරුවේ දළදා මළුව ලෙසින් හැඳින්වෙන තරමක් උස් බිමක පිහිටි පූජනිය ගොඩනැගිලි කිහිපයකින්ම සමන්විත මළුවේ දැනට අටදාගෙය ලෙසින් හැඳින්වෙන ගොඩනැගිල්ල අසලින් 1903 වසරේදී H.C.P. බෙල්ට හමුවූ දෙමළ සහ…

මහා අපරාධකරුවන්ට අභයදානය දුන් නිශ්ශංකමල්ල රජුගේ ප්‍රීතිදානක මණ්ඩපය

1900 වසරේ මින්නේරියේ සිට පොළොන්නරුව දක්වා මාර්ගය ඉදිකිරීමේ කටයුතු සිදුකරමින් සිටියදී, එවකට තෝපාවැව ලෙස හැඳින්වූ පරාක්‍රම සමුද්‍රයේ උතුරු කෙලවර අසල තිබූ හින්දු දේවාල කිහිපයක නටබුන්…

පාර දිගේ – මන්නාරම සිට විල්පත්තු මැදින් පුත්තලමට

තලෙයිමන්නාරම සිට මැදවච්චිය දක්වා දිවෙන A14 මාර්ගයෙන් තල්අඩි පසුකර මද දුරක් ගියවිට දකුණු අතට යොමු වූ B403 මාර්ගය වන්කාලෙයි කුරුළු අභයභූමිය (මන්නාරමට දකුණින් පිහිටි වන්කාලෙයි තෙත් බිම සංචාරක සහ දේශීය පක්ෂි විශේෂ රැසකට වාස භූමිය වන බැවින් කුරුළු අභයභූමියක් ලෙස…

නයිපෙන විහාර පරිශ්‍රයේ නයිපෙන විහාරය නොහොත් ජනනාථමංගලම්හි අංක 4 විෂ්ණු දේවාලය

චෝළ පාලනය යටතේ ජනනාථමංගලම් වූ පොළොන්නරුව හෙවත් පුළත්ථිපුරයේ නයිපෙන විහාරය නමින් හැඳින්වෙන නටබුන් ගොඩනැගිලි සහිත පරිශ්‍රයේ පිහිටි ශිව දේවාලය පිළිබඳව මෙයට පෙර ලිපියකින් තොරතුරු ඉදිරිපත්…

පැරණි පුළත්ථිපුර අප්‍රකට බෞද්ධ විහාරයක්

පොළොන්නරුව පැරණි නගරයේ පබළු වෙහෙරේ සිට අංක 2 ශිව දේවාලය දෙසට යන මාර්ගයේ දකුණු පස අංක 2 ශිව දේවාලයට නුදුරින් බොහෝ දෙනෙකුගේ අවධානයට බඳුන් නොවන…

තේක්කම අමුණට නැවතත්..

පැරණි මූලාශ්‍ර වල කදම්භ නදී, කලම්භ සහ කොළොම් හොය ආදී නම් වලින් හඳුන්වා තිබෙන වර්තමානයේ මල්වතු ඔය නොහොත් අරුවි ආරු ලෙසින් හැඳින්වෙන ඔයේ ජලය, දාසෙන්කැලි හෙවත් ධාතුසේන රජු කරවූ මානා වැව හෙවත්…

පැරණි මගණ නගරය හෙවත් මෝදරගම් ආරුව අසල මුවදොරගම

කෝකිල සන්දේශය හෙවත් කොවුල් අස්නේ පොන්පරප්පුවෙන් පසු කොවුලාට හමුවන ගම වනුයේ මුවදොරගමය (පොන්පරප්පුව පිළිබඳ පෙර ලිපිය කියවීමට Link >>). මේ එම මුවදොරගම කෝකිල සන්දේශ කවියා වර්ණනා…

එදා සිංහල කඩු සහ මෙදා “සහජීවන” කඩු

නූතන දොන් ජුවන් ධර්මපාල නැවත වරක් “පැරකුම් යුගයක්” ගැන මෑතකදි කටමැත දොඩවා තිබුණි. පැරකුම් රජුද වැට් (Tax හෙවත් බදු නොවේ VAT හෙවත් එකතු කල අගය මත…

ඇත්වෙහෙර කන්ද පාමුල හදයුණ්හ පිරිවෙන – කළුදිය පොකුණ ආරාම සංකීර්ණය

චේතිය පබ්බත විහාරය, සෑගිරිය නැතහොත් වර්තමාන ව්‍යවහාරය අනුව මිහින්තලය වනාහි මෙරට සිංහල බෞද්ධ සංස්කෘතියට අඩිතාලම දැමූ මුල් බිම බවට අවිවාදිතය. රජරට තැනිතලා භූමියේ අතරින් පතර…