Menu Close

Category: බව

සිතා අරඹේපොළ සහ ඕල්කට් බෞද්ධයෝ

සීතා අරඹේපොළ ගේ ‘දේවි බාලිකා ප්‍රකාශය’ සියලු රසින් අනූන එකක් නිසා එය සොයා ගොස් ඇසුවෙමි. මෙහි විවිධ අරුත් ඇති නිසා මේ ඇසුරින් විවිධ කරුණු අවධාරණය…

සංස්කාර ධර්මයන් නැසෙන සුළු වීම අනිවාර්යය නැහැ

ඉයන් හැමිල්ටන් ග්‍රාන්ට් නම් ‘සමපේක්ෂී යථාර්ථවාදියා’ උගන්වන විශ්ව විද්‍යාලයේ දර්ශන දෙපාර්තමේන්තුව වසා දැමීමට එහි පාලනාධිකාරිය තීරණය කර තිබේ. මෙම තීරණයට විරුද්ධව පොදු විරෝධයක් පැන නගිමින්…

සීත කාලයට පසුව වසන්තය පැමිණීමේ අනිවාර්යතාවයක් නැත

විලියම් ජේම්ස් නම් ඇමරිකානු දාර්ශනිකයා විසින් නව අදහසක් පොදුවේ පිළිගැනීමට ලක් වීම සඳහා ගමන් කළ යුතු අදියර තුනක් ඇති බව යෝජනා කරයි. පළමුවෙන් තිබෙන්නේ එය…

‘දැනුම’ සහ ‘විශ්වාසය’

මේ දෙක අතර මූලික වෙනස වන්නේ අපට ‘දැනුම’ සම්බන්ධයෙන් එකඟතාවයක් ඇති කර ගැනීමට හැකි වීමත් ‘විශ්වාසය’ සම්බන්ධයෙන් එකඟතාවයක් ඇති කර ගැනීමට නොහැකි වීමත් ය. ‘දැනුම’…

සමපේක්ෂී භෞතිකවාදයේ මූලික පියවර

  පහතින් තිබෙන්නේ පසුගිය ඉරිදා – එනම් ජුනි 7 වෙනිදා – පැවති ඔනල්යින් මෙයසූ සැසියට සම්බන්ධ දේශන සටහනයි. ‘බටහිර ඉවුරේ දර්ශනය’ යූටියුබ් නාලිකාවෙන් නැරඹිය හැකි…

මරණයෙන් පසු සිදු වන දේ ගැන නූතන දර්ශනයේ ස්ථාවරය

  පහතින් තිබෙන්නේ පසුගිය ඉරිදා, එනම් මැයි මස 31 වන දා පැවති ‘ඔන්ලයින් මෙයසූ සැසියට’ සම්බන්ධ දේශන සටහනයි. එයට සම්බන්ධ වන අයට මෙන්ම යූටියුබ් මගින්…

ස්වාමිත්වය ගැන

පශ්චාත්ව්‍යුහවාදී සම්ප්‍රදායේ ආධිපත්‍යය තිබෙනා සමයේ ‘ස්වාමිත්වය’ පිළිබඳව අදහස සලකනු ලැබුවේ ප්‍රතික්ෂේප කළ යුතු දුෂ්ඨත්වයක්‌ ලෙසයි. නිදර්ශනයක් ලෙස ලැකේනියානු න්‍යායේ එන ස්වාමියාගේ කතිකාව පිළිබඳව අදහසට අනුව…

ඉතිහාසයෙන් ඉගෙන ගැනීම

සාමාන්‍යයෙන්, බටහිර රටක දී, කොන්ටෙන් මෙයසූ ගේ ‘පරිමිතත්වයෙන් පසු’ වැනි කෘතියක් ප්‍රකාශයට පත් වන විට එය කියවන්නේ මේ ආකාරයේ පිරිසක් කියා අදහසක් තිබේ. මේ අතරින්…

ඉතිහාසඥයාගේ ඉතිහාසය

ඉතිහාසය යනු අපේ පැවැත්මේ අත්‍යන්ත මානයකි. හෛඩගර් අපට කියා දී ඇති ලෙසම මිනිසා යනු අතීතයක් සිය පැවැත්මේ අත්‍යන්තයක් ලෙස තිබෙන්නා වූ පැවැත්මකි. අපට ‘ජීවිතයක්’ පමණක්…

දර්ශනය සහ ක්‍රිස්තියානි ආගම අතර සම්බන්ධය (සහ ‘අපේ’ බුදු දහම)

දර්ශනයේ ඉතිහාසය සහ ක්‍රිස්තියානි ආගමේ ඉතිහාසය අතර, එක නිශ්චිත කාල සීමාවකදී, සමපාත වීමක් ඇති බව ප්‍රතික්ෂේප කළ නොහැක. දර්ශනය ආරම්භ වන්නේ ක්‍රිස්තියානි ආගම බිහි වීමට…

ජාතිකවාදියා ගේ ලෝක දැක්ම

ජාතිකවාදියා ගේ මූලික යෝජනාව මෙයයි: ලෝකයේ සෑම රටක්ම සිය ජාතිකත්වයේ මූලයන් වෙත යා යුතුය. මෙතනදී එසේ ජාතිකත්වය මූලයන් වෙත යාමට අයිතිය තිබෙන්නේ කාටද යන්න සංකීර්ණ…

දෙමළා ගේ ප්‍රශ්නය තේරුම් ගැනීමේ උත්තරානුභුතික කොන්දේසි

සිවරාම් ඝාතණය වීමට ආසන්න සමයේ ලියවුනු ඔහුගේ අවසන් ලිපි වලින් එකක් jds lanka වෙබ් අඩවියේ සිංහලට නගා තිබේ. එම ලිපියේ සිවරාම් අසන මූලික ප්‍රශ්නය වන්නේ…

සතුරා ඇත්තේ පිටත නොව, එය ඇත්තේ අප තුළමය – සිනමාව ඇත්තේ පිටත නොව, අප තුළමය

මේ සටහන මම ආරම්භ කරන්නේ ඇතීනියානු ඉතිහාසඥයෙකු වන Thucydides ගේ History of the Peloponnesian War, II.53 නැමැති කෘතියේ එන  අදහසක් සමඟිනි. වසංගත තත්ත්වයක දී සමාජයක් මුහුණ දෙන තත්ත්වය සහ මිනිසුනගේ…

සහසම්බන්ධතාවාදී මගේ ලෝකය

  ‘මුළුමහත් පැවැත්මම පාලනය වන්නේ රැඩිකල් සහ උත්තරීතර අහඹුබවකිනි – එයට ඉහළින් සිටිය හැකි වෙනත් කිසිදු දෙවියන් වහන්සේ කෙනෙක් නැත, ධර්මතාවක් නැත, නිවනක් නැත’ –…

ජාතියකට ආවේණික ‘චින්තනය’ පිළිබඳව අදහස බටහිර නූතනත්වයේ ප්‍රතිඵලයක් වන්නේ ඇයි?

  අප සටන් කරන මූලධර්ම මෙරට තරුණ පරපුරට ආකර්ෂණය නොවීම සම්බන්ධයෙන් අප හිතවත් සුමනසිරි ලියනගේ සිය කණස්සල්ල පළ කරමින් ෆේස්බුක් සටහනක් දමා තිබුණි. සුමනසිරි ට…

දාර්ශනික නූතනත්වයේ තීරණ දෙක

බොරැල්ල මංසන්ධියේ බේස්ලයින් පාරට මීටර පනහක් පමණ ඇතුලට වන්න ඇති කෙටි මාවතක, රාත්‍රී අඳුර වැටීගෙන එන සන්ධ්‍යාවක, කුඩා පිරිසක් ගොඩනැගිල්ලක එළිමහනේ රැස් වී සිටියි. ඔවුන්…

නලින් ද සිල්වා ගේ සාවඥ සිනහව

  පහතින් පළ වන්නේ නලින් ද සිල්වා විසින් 80 දශකයේ ආරම්භයේ දී ‘සිළුමිණ’ පුවත්පතට මාක්ස්වාදය විවේචනය කරමින් ලියූ ලිපි මාලාවක දෙවැනි ලිපියයි (පළමු ලිපිය මෙතැනින්).…

ආගමික විශ්වාසයේ පදනම දර්ශනයේ ඉතිහාසයෙන් පිටුවහල් කළ මොහොත

  මානසික ලෝකයට සාපේක්ෂ නොවන සැබෑ පැවැත්මක් ඇති බව තහවුරු කරන්නේ කෙසේද? බොහෝ දෙනෙක් මේ වනවිටත් අසා තිබෙනා ලෙස මෙයසූ ගේ කෘතියේ එක්තරා මූලික අභිලාශයක්…

මාක්ස්වාදයට එරෙහි නලින් ද සිල්වා ගේ සමාරම්භක විවේචනය

පහතින් තිබෙන්නේ 80 දශකයේ ආරම්භයේ දී නලින් ද සිල්වා විසින් ‘සිළුමිණ’ පුවත්පතට ලියන ලද ‘මාක්ස්වාදය විද්‍යාත්මක ද?’ යන ප්‍රකට ලිපි මාලාවේ පළමු ලිපියයි. කොටස් තුනකින්…

මෙයසූ ගේ ප්‍රාග්ඥාතීත්වය පිළිබඳව තර්කයට එරෙහි ප්‍රති-තර්ක දෙක සහ එය ලාංකික සන්දර්භයක කියවීම

පහතින් තිබෙන්නේ කොන්ටෙන් මෙයසූ ගේ ‘පරිමිතත්වයෙන් පසු – අහඹුබවේ අනිවාර්යතාවය පිළිබඳ රචනයක්’ කෘතියේ එන ප්‍රාග්ඥාතීත්වය පිළිබඳව තර්කය සම්බන්ධ සරල සිංහල හැඳින්වීමකි. මෙය සකස් වූයේ සෑම…

හේතුව සහ ඵලය: හියුම් සහ කාන්ට්

පහත දැක්වෙන්නේ මැන්ෆ්‍රඩ් කූන් (Manfred Kuehn) විසින් රචිත ” Kant : A Biography” නම් චරිතාපදානයෙන් උපුටා  ගන්නා ලද කොටසක පරිවර්තනයයි. මෙහි විශේෂත්වය වන්නේ ඉම්මෑනුඑල් කාන්ට්…

මෙයසූ අධ්‍යයන සටහන් I

  කොන්ටෙන් මෙයසූ ගේ ‘පරිමිතත්වයෙන් පසු’ කෘතිය සාමූහිකව කියවීම සඳහා සංවිධානය කළ පළමු අන්තර්ජාල සැසිය වෙනුවෙන් සකස් කළ අධ්‍යයන සටහන පහතින් දැක්වේ. මෙය කියවීමේදී එම…

නිරෝධායනය ගැන හෛඩගරියානු කියැවීමක්

  නිවැස්වලට ම වී සිටීම ‘අනිවාර්යතාවයක්’ බවට පත් වී ඇති මොහොතක අප අත්දකිමින් සිටින්නේ මින් කවරදාකවත් නොලැබූ – බොහෝ විට – අපහසු අත්දැකීමකි. ඉදිරි දින…

නිරෝධායනය වෙත, නිරෝධායනයේ සිට: රූසෝ, රොබින්සන් කෲසෝ සහ ‘මම’

කැතරින් මැලැබූ ගේ අදහස් සම්බන්ධයෙන් අප ආරම්භ කළ සංවාදයට තාවකාලික විරාමයක් ගැනීමට නව වෛරසයක ප්ලාස්ටිකත්වය විසින් බල කර තිබේ. එම ලිපි මාලාව මගින් – උත්ප්‍රාසජනක…

නූතන දර්ශනයේ ප්ලාස්ටිකත්වය සම්බන්ධයෙන් මැලැබූ

    අප ප්ලාස්ටිකත්වය පිළිබඳව මැලැබූ ගේ අදහසේ දාර්ශනික මූලයන් පරීක්ෂා කර බැලීමට දැන් යොමු විය යුතුය. හේගල් අනුව යමින්, මැලැබූ පෙන්වා දෙන්නේ කාන්ටියානු දර්ශනය…

මැලැබූ ගේ ප්ලාස්ටිකත්වය

මේ තිබෙන්නේ කැතරින් මැලැබූ (Catherine Malabou) පිළිබඳව ලියවෙන කෙටි ලිපි මාලාවක පළමු සටහනයි. එහි ඉලක්කය වන්නේ නුදුරු දිනෙක සංවිධානය කිරීමට උත්සාහ කරන වැඩමුළුවකදී කියවීමට නියමිත…

ටයර් පෙරළන අනුරාගයට අලුත් නමක්..!!!

Ja’පුර සිදුවූයේ හදිසි අනතුරක් ද නැති නම් ඝාතනයක් ද කියා තර්ක කිරීම ප්‍රශ්නය නැට්ටෙන් අල්ලා ගැනීමකි. ඒ තර්කයට අනුව මේ සිදුවීමේ වරදකරුවන් අල්ලා  යුක්තිය ඉටු…