Menu Close

Category: අරුණි ශපීරෝ‍ වෙතින්

නූතන මනසට අතිශයෙන් නුහුරු මතියක්

මතියක් (notion) කියන්නෙ තමන් දන්න, තමන් අත්දැකපු, හෝ තමන්ට පරිකල්පනය කළ හැකි (imagine) සංකල්පයක්, හැඟීමක්. දර්ශනය යන විෂයයේ දී සැබෑ වස්තු සහ ප්‍රපංඥ වල දී…

ග්‍රීක සහ රෝම ඉතිහාසය වර්තමානයට ප්‍රයෝජනවත් ද?

මම ලංකාවේ දී උසස් පෙළ පංතියේ ඉගෙනගත් තරම් “මෑත කාලය” දක්වා ග්‍රීක සහ රෝම ඉතිහාසය විෂයයක් වූයේය. මා ඉගෙන ගත් පාසැලේ එම විෂය හදාරන්නට හැකි…

ලෝකයේ ආශ්චර්යයමත් බවක් ඇතැයි කියා ඔබ දකිනවා ද?

හිතා බැලීමට කාලයක් මිඩංගු කළ නිසා මිනිස් සත්වයා තමන් ඉදිරියේ පැවති මූලික අභියෝග ජයගත්හ. යමක් කරන්නට පෙර ඒ ගැන හිතා බලන්නට තත්පර කිහිපයක් හෝ වැය…

නීතිය ගැන දාර්ශනික ප්‍රවේශයක්

කිසිත් ලෙසකින් නිදහස් නොවන, මහජන බදු වලින් විෂම ලෙසින් බෙදන, දරුවන්ට පීඩනය අතිශයෙන් ද, ජීවිතය ජයගන්නට අවශ්‍ය දැනුම ඇබිත්තකින් ද, සපයන ලංකාවේ පාසැල් විෂය මාලාවට…

තොප්පි හදන්නා දායාද කළ මිටියාවතේ බොසා

ජෝන් බැටර්සන් ස්ටෙට්සන් ව්‍යවසායකයෙක් වන්නට දැඩි ඕනෑකමකින් සිටියෙක් නොවේ. ඔහු පියා සමඟ තොප්පි හදන රැකියාවක නියැළුණි. පවුලේ දරුවන් 12 දෙනාගෙන් 8 වැනියා වූ ඔහුට තරුණ…

තෝරු මෝරු අස්සේ හාල්මැස්සා ගැන කීමෙන් ඵලක් ඇත් ද?

මියන්මාර් (එදා බුරුමය) යනු 1939 ගණන් පටන් “බුරුමයේ කොමියුනිස්ට් පක්ෂය” සහ “සමාජවාදී පක්ෂය” යනාදියෙන් බෙහෙවින් වමට බර වූ රටකි. බ්‍රිතාන්‍යයන් වෙතින් ස්වාධීන රාජ්‍යයක් පිහිටුවා ගත්…

රාජකීයයන් වින්දිතභාවය දක්වන්නට යෑම

2013 මාර්තු මාසයේ දී, කූ ක්ලස් ක්ලෑන් විදියට හැඳගත් අයෙක් දකින්නට ලැබුණා යැයි සිසුවෙක් විසින් වාර්තා කිරීමත් සමඟ ඔහායෝ ප්‍රාන්තයේ පිහිටි ඔබර්ලින් විද්‍යාලයේ පංති තාවකාලිකව…

රාජකීයයන් වින්දිතභාවය දක්වන්නට යෑම

2013 මාර්තු මාසයේ දී, කූ ක්ලස් ක්ලෑන් විදියට හැඳගත් අයෙක් දකින්නට ලැබුණා යැයි සිසුවෙක් විසින් වාර්තා කිරීමත් සමඟ ඔහායෝ ප්‍රාන්තයේ පිහිටි ඔබර්ලින් විද්‍යාලයේ පංති තාවකාලිකව…

චීන කොමියුනිස්ට් පක්ෂය රවටන්නට සමත් වූ ඩෙන්මාක් තරුණයන් දෙදෙනා

“චීන කොමියුනිස්ට් පක්ෂය රවටන්නට ඩෙන්මාක් තරුණයන් දෙදෙනෙක් සමත් වූණා කියල අපි කියනව,” 25 වියැති තෝමස් රෝඩන් (Thomas Rohden) සහ ඔහුගේ මිත්‍රයා වූ ඇන්ඩර්ස් ස්ටෝගාඩ් (Anders…

මිනිස් සිතක ඇති තවත් අපූර්ව ලක්ෂණයක්

අනෙක් මිනිසෙකුගේ මානසික තත්වයක් මනාව හඳුනාගැනීමේ අපූර්ව හැකියාව ඇත්තේ තවත් මිනිසෙකුට පමණි. එකම ප්‍රශ්නය නැවත නැවත අසද්දී එකම උත්තරය දෙන හුරුව බොහෝ දෙනෙකුට තිබුණ ද,…

මුළු ලෝකයේම රේඩියෝ මාධ්‍යවේදියෙක් හැටියට වැඩියෙන්ම ආදායමක් උපයන්නට සමත් වූ රෂ් ලිම්බෝ මිය ගිය වගයි

ඇමෙරිකන් දේශපාලනය ගැන විමසිලිමත්ව සිටින අයෙක් රෂ් ලිම්බෝ යන නාමය දැන සිටින්නකි. ඔහුව මහත් සේ අගයන පිරිසක් මෙන්ම ඔහුගේ නම පවා අසන්නට අකමැති පිරිසක් ද…

ඕවර්ටන් ජනේලය

ආධුනිකයන් විසින් වෘත්තීය පුහුණුව ලද අයට වඩා හොඳින් ප්‍රතිඵල පෙන්නනවා නම් ඒ වෘත්තියේ කුමක් හෝ අඩුපාඩුවක් ඇති බව පෙන්වා දුන්නේ තෝමස් සෝල් (Thomas Sowell) නම්…

අවදානමක් ගත්තා නම් අද කොහොමද?

බිට්කොයින් යනු බුබ්බුලයක් යැයි ද එය පුපුරා යාවි යැයි ද කියා සිතීම සාධාරණ වූ සැකයකි. ඊට අවදානමක් ගන්නා ඕනෑම පුද්ගලයෙක් එය එසේ නොවන්නේය කියා කියන්නේ…

රුසියාවේ උද්ඝෝෂණ සහ ඇමෙරිකාවේ වාරණ

නොවිචොක් නැමති විෂ වායුවෙන් පසුගිය ගිම්හානයේ දී රෝගාතුර වූයේ ඇලෙක්සියි නැවල්නි නැමැත්තාය. ඒ පූටින්ට විරෝධය දක්වන්නට යෑම නිසයි. වංචා සහ දූෂණ වලට එරෙහිව ක්‍රියාකරුවෙක් ලෙසින්…

නවසීලන්තය දියුණු වුනෙත් එහෙමයි

අලුත් දේශපාලන පක්ෂ හතු සේ පිපෙමින් පවතින අද ලංකාවේ ඒත් තවම වෙළඳාමට ඇති බාධක සැබෑ ලෙසින් අඩුවෙන සහ රාජ්‍ය මැදිහත්වීම් අවම කරන්නට දැක්මක් සතු පක්ෂයක්…

ගෑස්ලයිටිං (gaslighting)

ලංකාවේ ඉපදිච්ච අපිට මේ වචනය හුරු පුරුදු නැති වුණාට අර්ථය ලේසියෙන්ම වටහා ගන්න පුළුවන්, මොකද අත්දැකීම් ඇති වෙන්න තියන නිසා. පද වහර ලැබෙන්නේ 1938 දී…

ස්කැන්ඩිනේවියාව දියුණු වූයේ සමාජවාදයෙන් නොවේ

තොරතුරු බෙදා හැරීම අනුව ජනමතය වෙනස් කළ හැකි වුවත්, සැබෑ තතු වෙනස් වීමක් එයින් සිද්ධ නොවේ. ප්‍රොපගැන්ඩා වලින් සැබෑ තොරතුරු වෙන් කර හඳුනා ගන්නට අපොහොසත්…

ඩෙන්මාර්ක් හි පල්ලි ස්වාධිකාරය සහ ආගමික නිදහස

ඩෙන්මාර්ක් නමැති කුඩා රටේ බහුතරයකට ආගම ඇදහීමක් නැතැයි කියා එකිනෙකා සමඟ කියා ගනිමින් ලංකාවේ වාමාංශිකයන් මහත් සෙයින් සතුටු වෙති. ඒත් ඩෙන්මාර්ක් යනු ක්‍රිස්තියානි අගැයුම් රකින…

මමත් ඔබට ඩෙන්මාර්ක් ගැන කියන්නම්

ඩෙන්මාර්ක් රටේ වාසය කරන සහ වෛද්‍ය ක්ෂේත්‍රයේ සේවය කරනවා යැයි හැඟෙන ලංකාවේ අයෙක්, බදු වැඩි රටක ඒ නිසා ඇති උත්කර්ෂවත් ජීවිතය ගැන ලියූ වර්ණනාව සෑහෙන…

ටොක්විල් ලියූ “ඇමෙරිකාවේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය” අදටත් ගැලපෙන පොතක්

ඇලෙක්සිස් ද ටොක්විල් (Alexis de Tocqueville) ඇමෙරිකාවට ආවේ මේ අලුත් ජනරජය යහතින් ඉන්නේ කෙසේදැයි කියා සොයා බලන්නටයි. ඒ “සමානාත්මතාවය” සඳහා යුරෝපීයයන්, විශේෂයෙන්ම ප්‍රංශ වැසියන් ගත්…

නීති විරෝධීව කොංග්‍රසයට කඩා පැනීම් මධ්‍යයයේ ජෝ බයිඩන් ජනාධිපති වෙයි

සාමකාමී උද්ඝෝෂණ වෙනුවට පෞද්ගලික දේපල සුනුවිසුණු කරන විරෝධතා පසුගිය අවුරුද්ද පුරා ඇමෙරිකාවේ දකින්නට ලැබුණි. මිනිස් ජීවිත අහිමි වූහ. කොංග්‍රසය විසින් ජනාධිපතිවරණයේ ප්‍රාන්ත ගෙනෙන දිස්ත්‍රික්ක ඡන්ද…

නව වසර කොහොමටත් සුබයි

කොතරම් අඳුරු කුරිරු කාල වකවාණු ලෝක ඉතිහාසයෙන් දකින්නට ලැබුණත්, ගෙවී යන සෑම වසරක දී ම පුද්ගලයාගේ සුවසෙත වැඩි වැඩියෙන් සලසා ගන්නට සියළු ලෝක ජනතාව සමත්…

රෙදි හෝදපු ඉතිහාසය

කිළිටි ඇඳුම් තනියම හෝදගන්න පටන් ගත්තෙ කොයි වයසේ දී ද කියල මට හරියටම මතක නැහැ. කිළිටි ඇඳුම් අරන් ගිහින් හෝදලා මැදලා පොට්ටනියක කරගහගෙන ආපහු ගේන…

පරීක්ෂණාත්මක සැලසුම් නිර්මාණය සහ වටහා ගැනීමේ අවදානම් පෙන්වන සංඥා

මෙම සටහන මවිසින් 2013 මාර්තු 25 වැනිදා ලංකාවේ ඉන්ටෙනෙට් මඟින් පවත්වාගෙන ගිය සිංහල අධ්‍යාපන අඩවියක් සඳහා පරිවර්තනය කරන ලද්දකි. එම අඩවිය දැන් මට සොයාගත නොහැකි…

රෙදිපිළි වලින් ලෝකය හැදුවේ කොහොමද?

වර්ජිනියා පොස්ට්‍රෙල් (Virginia Postrel) ලියන ලද ශිෂ්ටාචාරයේ නිර්මිතය යන පොත දැන් නිකුත්ව ඇත. එය ලියද්දී ඇයට හමුවන්නේ තුර්කියේ පුරාවිද්‍යා කැනීම් භූමියකින් සොයා ගැනෙන කුනිෆෝම් පුවරු…

තෝර්ස්ටීන් වෙබ්ලන් (Thorstein Veblen) සහ උත්කර්ෂණ පරිභෝජනය

ඇමෙරිකාවේ වැසියන් නොවැම්බර් මාසයේ අන්තිම බ්‍රහස්පතින්දා සමරන ‘ස්තූතිය පුද කිරීමේ’ උත්සවයෙන් පසු දිනය, එනම් කළු සිකුරාදා යැයි හැඳින්වෙන්න, ඊ ළඟට එන නත්තල් උත්සවය වෙනුවෙන් තෑගි…

2021 නිදහස් කණ්ඩායම

ලබන ජනවාරි මාසයේ දී කොංග්‍රසය වෙත පැමිණෙන රිපබ්ලිකන් නියෝජිතවරු දෙදෙනෙක් අපූරු ඉලක්කයක් බලාපොරොත්තුවෙන් සිටිති. ඒ වාමාංශික පැත්තට වැඩියෙන් බර වූ අය හා එදිරිව සිටින දක්ෂිණාංශ…

කවුද දිනුවේ?

මෙය ලියද්දී 2020 ඇමෙරිකන් මැතිවරණයේ ඡන්ද ප්‍රතිඵල නිල වශයෙන් නිකුත් කර නැත. ඒ ඒ ප්‍රාන්ත සහ නගර විසින් ඡන්ද ප්‍රතිඵල දක්වද්දී ඒවා අනුසාරයෙන් ‘විය හැකි…

සාර්ථක ප්‍රතිපත්ති සහ අසාර්ථක ප්‍රතිපත්ති

තෙවැනි කාර්තුවේ දී ඇමෙරිකාවේ දළ ජාතික නිෂ්පාදිතය 33.1% ක වාර්ෂික වේගයකින් කඩිනම් ඉහළ යෑමක් දකින්නට ඇතැයි වානිජ්‍ය දෙපාර්තමේන්තුව වාර්තා කරන ලදි. එයට බෙහෙවින් දායක වී…

ඒබ්‍රහම් ගිවිසුම් සහ ලැප් ටොප් ගිවිසුම්

දේශපාලනඥයෙක් නොවූ ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් වෙනත් කිසිදු පහළ මට්ටමක දේශපාලන නිලයක් නොදරා රටේ ඉහළම වූ දේශපාලන තනතුර වන ජනාධිපති පුටුව දිනා ගැනීම ජීවිතයේ වැඩි කාලයක් දේශපාලනයේ…