Menu Close

ගල් අඟුරු ආර්ථිකයෙන් ඉවත් වන බැංකු සහ රක්‍ෂණ සමාගම්.

saupload_coal-stock-index-10-yearනමුත් මේ ආකාරයේ දෙයක් පසුගාමී අප්‍රිකානු රටක හෝ ලංකාව වැනි තැනක වන්නේ නැත. එනම් ගල් අඟුරු බලාගාරයක් තැනීමට යන සම්පූර්ණ වියදම ණයක් සේ ලබන බැවිනි. එවිට බොහෝ විට වන්නේ ණය දෙන රටේම රක්‍ෂණ සමාගම් ඒ මුලින්ම තමන්ගේ රක්‍ෂණ කටයුතු පියවා ගැනීම හේතුවෙනි. එවිට වන්නේ බඩුත් හාමුදුරුවන්ගේ සහ, නඩුත් හාමුදුරුවන්ගේ වීමය.

බැංකුවක් නැතිව කරන ඕනෑම වෙළඳාමක්, වෙළඳාමක් නොවේ යයි කියමනකි. එය සමහරවිට කඩල ගොටු විකුනන්නෙක් හෝ, කුඩා බුලත්විට කඩයකට අදාළ නැති වන්නට පුළුවන. නමුත් තරමක් වෙළඳාමක් සඳහා එම වෙළඳාමේ ඇතිවන මූල්‍යමය උච්චායන සහ අවපාතයන් දරා ගැනීමට බැංකුවක සේවය අවශ්‍ය වේ. තවත් එහාට යන්නේ නම්, රක්ෂණ සමාගම් වල පිහිටද අවශ්‍ය වේ.

මේ බව බැංකු සහ රක්‍ෂණ සමාගම් දනී. බැංකුවක් පාරිභෝගිකයාට ඇති ආදරයක් නැත. බැංකුවක් හෝ රක්‍ෂණ සමාගම් ජීවත් වන්නේ පාරිභෝගිකයාගේ කර උඩය. එසේ හෙයින් ඔවුන් සෑම විටම ලාභ ලබන සමාගම් වලට අත හිත දෙති. ජාත්‍යන්තරව නම් කාලයක්ම මේ ආකාරයට ලාභ ලබමින් තිබූ ආයතන වූයේ බල ශක්ති සමාගම්ය. එයින්ද, ගල් අඟුරු බල ශක්ති සමාගම් ඉහළම ලාභයක් ලැබුවෝය. හේතුව සරළ විය. ලාභම ඉන්ධනය එකල ගල් අඟුරු විය. එහෙත් අද ගල් අඟුරු වල චිත්‍රය වෙනස් වී ඇත.

ආයෝජකයින් සහ රක්ෂකයින් ආපසු හැරී යන විට, ගල් අඟුරු ආර්ථිකය කඩා වැටීම සිදු වී ඇති බව දකිති.

වඩාත් ප්‍රායෝගික තත්ත්ව යටතේ ජාත්‍යන්තර සේ රක්ෂණ සමාගම් මෙන්ම බැංකු ඒ සඳහා දරන මතය වෙනස් වේ. ඉල්ලුම හැකිලීම, දේශගුණික උද්ඝෝෂණ ව්‍යාපාර වලින් එන කරදර, පුනර්ජනනීය බල ශක්ති ප්‍රබව නිසා වන පීඩනය හේතුවෙන් වන තරඟකාරීත්වය ඔවුන් නිරීක්ෂණය කරති. මේ නිසා මූල්‍යකරුවන් සහ රක්ෂණ සමාගම් එම කර්මාන්තය අතහැර යාම නිසා ගල් අඟුරු තියුනු ලෙස පහත වැටෙමින් තිබේ. වසර ගණනාවක් තිස්සේ පුරෝකථනය කරන ලදුව, ලෝකයේ අපිරිසිදු පොසිල ඉන්ධන අවසානයේදී ලොවෙන් ඉවත් වීම ආරම්භ වී ඇත.

ගල් අඟුරු මත බොහෝ යැපුණු ඇමරිකාවේ තත්වය පහත සේ වේ.

දැන් ඕනෑම දවසක නිව්යෝර්ක් ප්‍රාන්තය ගල් අඟුරු රහිත වනු ඇත. ඔන්ටාරියෝ විලෙහි දකුණු වෙරළේ සොමර්සෙට් හි පිහිටි එහි අවසාන ගල් අඟුරු බලාගාරය ශීත කාලය අවසන් වන විට වසා දමනු ඇත. ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ගල් අඟුරු නැවත ගෙන එන බවට පොරොන්දු වූවද ඉන් වසර තුනකට පසු, ගල් අඟුරු පහත වැටීම එක්සත් ජනපදයේ පමණක් නොව සහ ලොව පුරා වේගවත් විය.

ස්වාභාවික ගෑස්, න්‍යෂ්ටික හා පුනර්ජනනීය බලශක්තිය වැනි ඉන්ධන සමඟ තරඟ කිරීමට නොහැකි වීම නිසා ගල් අඟුරු කැණීම හා දහනය කිරීම ආර්ථික වශයෙන් මෙන්ම පාරිසරික වශයෙන් ද වැඩි වැඩියෙන් ගැටළු සහිත වේ. ගල් අඟුරු ආකර “අතරමං වූ වත්කම්” [“stranded assets”] බවට පත්වෙමින් තිබේ. මූල්‍යකරුවන්ගේ අවදානම් වැඩියි.

රක්ෂණ සමාගම් පවා ගල් අඟුරු බලාගාර සහ ගල් අඟුරු කැණීමේ ව්‍යාපාරවලට සම්බන්ද වීම ප්‍රතික්ෂේප කරන නිසා රක්ෂණයක් නොමැතිව, ගල් අඟුරු මිය ගොස් ඇති බව පැහැදිළි සත්‍යයකි. ලොව පුරා ගල් අඟුරු දහනය කිරීම පසුගිය වසරේදී තවත් සියයට 3 කින් පහත වැටී ඇති අතර එය 2013 දී පැවති උපරිම මට්ටමේ සිට පහත වැටීමකි. එම ප්‍රවණතාව වෙනස් විය නොහැක. 2015 සිට 2018 දක්වා කාලය තුළ ලොව පුරා ඉදිකිරීම් ආරම්භ කළ නව ගල් අඟුරු බලාගාර සංඛ්‍යාව සියයට 84 කින් පහත වැටී ඇති බව රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන පවසයි.

සංවර්ධිත ලෝකය පුරා, විදුළි පහන් දැල්වීම සඳහා ගල් අඟුරු දායකත්වය වේගයෙන් කඩා වැටෙමින් පවතී. .

ට්‍රම්ප් පරිපාලනය දේශගුණික අර්බුදය බැහැර කළද, එක්සත් ජනපදය එයට එකඟ නොවේ. මීට වසර දොළහකට පෙර එක්සත් ජනපද විදුලියෙන් සියයට 45 ක් ජනනය කළේ ගල් අඟුරු දහනය කිරීමෙනි. මෙම අගය දැන් සියයට 24 ක් වන අතර වේගයෙන් පහත වැටේ. ට්‍රම්ප් ධවල මන්දිරයට පැමිණි දා සිට මෙගාවොට් 39,000 ක් ගල් අඟුරු දහනය කරන විදුලි බලාගාර එක්සත් ජනපදය පුරා විශ්‍රාම ගොස් ඇති අතර ඒ කිසිවක් නැවත ආරම්භ කර නැත.

වෙලඳ පොළවල් වල කුසගින්නෙන් පෙළෙන එක්සත් ජනපද ගල් අඟුරු කැණීම් සමාගම් අටක් පසුගිය වසරේ බංකොලොත්භාවය සඳහා ගොනු කරන ලදී. ට්‍රම්ප්ගේ ප්‍රමුඛ පෙළේ ආධාරකරුවෙකු වන රොබට් මරේට අයත් විශාලතම පුද්ගලික සමාගම වන මරේ බලශක්තිය ඒවාට ඇතුළත් විය.

තමන් රක්ෂණය කරන අනෙකුත් සෑම ව්‍යාපාරයකටම පාහේ මුහුණ දෙන දේශගුණික විපත් වලින් ඇති වන අවදානමට රක්ෂණකරුවන් බිය වේ. ගල් අඟුරු කොතරම් අපිරිසිදු ඉන්ධනයක්ද යත්, එය දහනය කිරීමෙන් ස්වාභාවික වායු මෙන් සෑම බලශක්ති නිෂ්පාදනයක් සඳහාම දළ වශයෙන් CO2 දෙගුණයක් නිපදවයි. ගෝලීය බලශක්ති ආශ්‍රිත CO2 විමෝචනයෙන් සියයට 30 කට පමණ දැනට ගල් අඟුරු වගකිව යුතුය.

දේශගුණික උද්ඝෝෂකයන් ගල් අඟුරු ආයෝජකයින් වැඩි වැඩියෙන් පීඩනයට ලක්වන අතර ඔවුන්ගෙන් බොහෝ දෙනෙක් පොසිල ඉන්ධන කර්මාන්තය කඩා වැටීමේ හොඳම මාර්ගය ලෙස මූල්‍යකරණය නතර කිරීම දකිති.

පසුගිය වසර තුළ, රක්ෂණ සමාගම් වැඩි වැඩියෙන් මේ ක්ෂේත්‍රයෙන් පිටවීම සඳහා ඉක්මන් වී ඇත. ප්‍රංශ දැවැන්තයා වන ඇක්සා, බ්‍රිතාන්‍යයේ අවීවා, ජර්මනියේ අලියාන්ස් සහ සූරිච් ඉන්ෂුවරන්ස් යන සමාගම් ප්‍රධාන සමාගම් දුසිමකට අධික සංඛ්‍යාවක් අතර ගල් අඟුරු වලට නිරාවරණය වීම සීමා කරයි. සාමාන්‍යයෙන්, ගල් අඟුරු කැණීමෙන් හෝ දහනය කිරීමෙන් තම ආදායමෙන් සියයට 30 කට වඩා ලබා ගන්නා ගල් අඟුරු ව්‍යාපෘති හෝ සමාගම් සමඟ ඔවුන් තවදුරටත් සම්බන්ද නොවනු ඇත.

නමුත් ඇක්සා වැනි සමහරු සංවර්ධිත රටවල 2030 වන විට ඇමරිකාවේ සහ ගෝලීය වශයෙන් 2040 වන විට සම්පූර්ණම ගල් අඟුරු වලින් ඉවත්වීමට පොරොන්දු වෙති. ගල් අඟුරු සමාගම්වල අනාගත ශක්‍යතාව පිළිබඳ ඔවුන්ගේ කනස්සල්ලට අමතරව, තමන් රක්ෂණය කරන අනෙකුත් සෑම ව්‍යාපාරයකටම පාහේ මුහුණ දෙන දේශගුණික විපත් වලින් ඇති වන අවදානම ගැන ඔවුන් බිය වන බව රක්ෂණ සමාගම් පවසයි.

ජුනි මාසයේදී සූරිච් හි ප්‍රධාන විධායක නිලධාරි මාරියෝ ග්‍රෙකෝ මෙසේ පැහැදිලි කළේය. …“ලෝකයේ ප්‍රමුඛතම රක්‍ෂණකරුවෙකු ලෙස, මිනිසුන්ට සහ ප්‍රජාවන්ට සිදුවන ස්වාභාවික විපත් විනාශකාරී බව අපට පෙනේ”… “සමාගම් සහ පුද්ගලයින් හැසිරෙන ආකාරය සහ වැඩිපුරම බලපෑමට ලක්වූවන්ට සහාය දැක්වීම වැනි වෙනස්වීම් මගින් දේශගුණික අවදානම අවම කිරීම සඳහා අපි පියවර වේගවත් කරන්නේ මේ නිසා ය. කළ යුත්තේ නිවැරදි දෙයයි”…

මෑත මාසවලදී, එක්සත් ජනපදයේ විශාල රක්ෂණ සමාගම් දෙකක් වන චබ් සහ ඇක්සිස් කැපිටල් [Chubb and Axis Capital] යුරෝපීයයන් සමඟ එකතු වී ඇත. මෙතැන් සිට “නව තාප ගල් අඟුරු බලාගාර හෝ පතල් ඉදිකිරීම සඳහා නව රක්ෂණයක් ලබා නොදෙන” බව ඇක්සිස් පැවසීය. කර්මාන්ත දැවැන්තයින් වන ග්ලෙන්කෝර් සහ ඇන්ග්ලෝ-ඇමරිකන් ද ඇතුළුව ගල් අඟුරු කැණීම් සමාගම් සමඟ පවත්නා ආයෝජන සහ රක්ෂණ ප්‍රතිපත්ති 2022 වන විට ක්‍රමානුකූලව ඉවත් කරන අතර, ඉන් පසුව ගල් අඟුරු දහනය කිරීමේ උපයෝගීතා සමඟ සබඳතා කපා හැරීමට පටන් ගන්නා බව ‘චබ්’ පැවසීය.

අනෙකුත් ඇමරිකානු රක්ෂණ දැවැන්තයින් වන ‘බර්ක්ෂයර් හැත්වේ’, ‘ලිබර්ටි’ සහ ‘ඒ.අයි.ජී. ග්‍රීන්පීස්’ සහ වෙනත් අයගේ සහාය ඇතිව, ෆ්‍රෙන්ඩ් කෝල් විසින් කරන ලද විශ්ලේෂණයකට අනුව, ගල් අඟුරු සඳහා නිරාවරණය වීම සීමා කරන රක්ෂණ සමාගම් සංඛ්‍යාව 2019 දී දෙගුණයකටත් වඩා වැඩිය. එහි සම්බන්ධීකාරක, ‘පීටර් බොස්හාර්ඩ්’ කියා සිටින්නේ ගල් අඟුරු වලට වැළඳුනු රෝගය, “සුව කළ නොහැකි තත්වයට පත්වෙමින් තිබෙන” බවයි.

රක්ෂණ ආවරණයක් නොමැතිව ක්‍රියාත්මක විය හැක්කේ රජයන් විසින් ප්‍රතිරක්ෂණය කරන ලද සමාගම්වලට පමණක් බැවින් එය කර්මාන්තයට මරු පහරකි.

මූලාශ්‍ර :- ‘නිව්යෝක් ටයිම්ස්’ පුවත් පත.

%d bloggers like this: