Menu Close

වාහනයේ බල ශක්තිය ගබඩා කිරීම

shutterstock_132144818_721_420_80_s_c1ටෙස්ලා මෝටර් රථ විධායක, ‘එලන් මස්ක්’ 2020 ජුනි මාසයේ මුලදී අමුතුම නිවේදනයක් කළේය. එනම් ටෙස්ලා ඇතුළු ප්රධාන මෝටර් රථ නිෂ්පාදකයින් බොහොමයකට බැටරි සපයන චීන බැටරි නිෂ්පාදකයා විසින්, පළමු “සැතපුම් මිලියනයක බැටරිය” නිපදවූ බවය.
 
මෙය වැදගත් වන්නේ වාහන වෙළඳපොලට පමණක් නොවේ. විදුළි බල ජාලයටද වැදගත්ය. මේ ආකාරයේ දැවැන්ත බැටරි පුනර්ජනනීය බලශක්ති විප්ලවයේ කේන්ද්රය වනු ඇත. සැතපුම් මිලියනයක බැටරිය
මෙයින් පළමුවැන්න අවස්ථාව වේ.
 
ලොව පුරා රජයන් විදුළි හා ප්රවාහන පද්ධති වාහන සහ බැටරි එක් කිරීමේ සැලසුම් නිකුත් කරමින් සිටී. ප්ලග්-ඉන් විදුළි වාහන සහ පුනර්ජනනීය උත්පාදනය ‘ද්විත්ව කාබනීකරණය වැළැක්වීමේ උත්සාහය’ [Decarbonization] ක් වේ. එය වෙන අයුරකින් කිවහොත්, “රෝද මත බලශක්ති ගබඩා කිරීම” සේ කිව හැක.
 
පුනර්ජනනීය විදුළි බලය නම්යශීලී හා වරින් වර සිදුවන බැවින් මෙම වෙළඳපල ප්රවණතා දෙකෙන් විදුළි බල පද්ධතියේ කළමනාකරණය වෙනස් කරනු ඇත. ඉන් විදුළි බල මෝටර් රථවල ව්යාප්තිය වර්ධනය වේ. කෙසේ වෙතත්, ස්මාර්ට් ඊවී චාජ් කිරීම, [Charging smart EVs] හෝ ජාළයෙන් වාහනයට සහ වාහනයෙන් ජාළයට සේ දෙපසට බලශක්ති ප්රවාහයන් ඇති කිරීම තුළින් ජාළක සමතුලිතතාවය, බලශක්ති පිරිවැය අඩු කිරීම, වරින් වර පුනර්ජනනීය බලශක්තිය ඒකාබද්ධ කිරීම, වායු දූෂක අඩු කිරීම වැනි ග්රිඩ් සේවාවන් රාශියක් ලබා දිය හැකිය.
 
විදුළි හා පුනර්ජනනීය බලය මෙන්ම විදුළි වාහන සෑම රටකම වැඩිවීම අද දින සාමාන්ය දෙයක් වී ඇත. සූර්ය බල පද්ධති, විදුළි ස්කූටරවල සිට කාර්, ට්රක් සහ බස් රථ දක්වා වේ. ආණ්ඩු, ව්යාපාර සහ පාරිභෝගිකයින් අතර විදුළි වාහන සඳහා රුචිය වැඩිවෙමින් පවතී. බ්ලූම්බර්ග් ප්රවෘත්ති සේවයට අනුව, ලබන වසර වන විට බැටරි බලයෙන් ධාවනය වන විදුළි මෝටර් රථ මොඩල් වර්ග සීයකට වඩා ලබා ගත හැකි අතර, 2022 වන විට විදුළි වාහනයක්, අභ්යන්තර දහන එන්ජිමක් ඇති වාහනයක අගයට සමාන වනු ඇතැයි පුරෝකථනය කර ඇත.
 
එමගින් විදුළි වාහන වල වාර්තාගත විකුණුම් වර්ධනයක් අපේක්ෂා කරන අතර අභ්යන්තර දහන එන්ජින් (ICE) වාහන නොවැළැක්විය හැකි ලෙස පහත වැටීමට එය හේතු වේ.
 
බොහෝ කලාපයන් පුනර්ජනනීය බලශක්ති ඉලක්ක තබා ඇත. ලෝකයේ විදුලි මෝටර් රථ අලෙවියෙන් අඩකට ආසන්න ප්රමාණයක් හිමි චීනයේ බලාපොරොත්තු වන්නේ, 2019 දී සියයට 10 ක ප්ලග් ඉන් වාහන, 2020 දී සියයට 12 කට සහ 2020 දී වාර්ෂික වාහන අලෙවිය 30,000 ට වඩා වැඩි වාහන නිෂ්පාදකයින් වේ. 2025 වන විට අවම වශයෙන් සියයට 20 ක් වේ. චීනය 2030 වන විට අවම වශයෙන් සියයට 35 ක පුනර්ජනනීය ප්රමිතියක් සහිතව ගල් අඟුරු මත යැපීම අඩු කරයි.
 
නිෂ්පාදන ආර්ථිකයක් නොතිබුනේ නම් චීනය වැනි රටක එය 100% කිරීම අද දිනද ප්රායෝගික දෙයකි.
 
ලෝකයේ පස්වන විශාලතම ආර්ථිකය නියෝජනය කරන කැලිෆෝනියාවේ 2045 වසර වන විට කාබන් රහිත විදුළි බල ජාලයක් නියම කිරීම සහ කාබනීකරණය වැළැක්වීමේ ආර්ථිකයක ඉලක්ක ඇත. 2025 වන විට මහජන ආරෝපණ ස්ථාන 260,000 ක් තැනෙනු ඇත. දැනටමත්, කැලිෆෝනියාවේ ලියාපදිංචි විදුලි වාහන 490,000 කට අධික සංඛ්යාවක් ඇති අතර උතුරු ඇමරිකාවේ මිලියනයකට වඩා තිබේ. 2019 දී වාහන ජාලක ඒකාබද්ධ කිරීමේ කාර්යය, කැලිෆෝනියාවේ දිගුකාලීන කාබනීකරණය වැළැක්වීමේ අරමුණු කාර්යක්ෂමව කර ගැනීම සඳහා ප්රධාන සාධකයක් විය.
 
ඔවුන් කරන දේ බොහෝ කුතුහලයක් ඇති කරන්නකි.
 
2013 දී කැලිෆෝනියාව විසින් 2025 වන විට ගිගාවොට් 1.3 ක ස්ථිතික බැටරි ගබඩාවක් මිල දී ගැනීමට නියෝග කරන ලදී. එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස වරින් වර හෙවත්, විචල්ය වන සූර්ය හා සුළං උත්පාදන බලය නිසා වන ග්රිඩ් අභියෝගයන්ට මුහුණ දීමට හැකි විය. නමුත් ප්රාන්තය පුරා වර්ධනය වන විදුළි වාහන සමූහය, ගතිකව කළමනාකරණය කළ හොත්, ඒ ස්ථිතික බලශක්ති ගබඩාවට වඩා අඩු වියදමකින් බල ශක්තිය සැපයිය හැකි බව සොයාගෙන ඇත.
 
විදුළි වාහන ආරෝපණ කිරීම සඳහා වඩාත් පොදු ස්ථාන වන්නේ නිවසේදී සහ රැකියා ස්ථානයේ වන අතර බොහෝ ආරෝපණ දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ සිදුවෙමින් පවතී. නමුත් දිනයේ විදුළි මිළ අනුව පාරිභෝගිකයා ගෙවන ගාස්තු අඩු වැඩි වේ. එය ස්මාර්ට් ක්රමයකට වෙනස් කර පාරිභෝගිකයාට ලාභය වැඩියෙන් දිය හැකි අතර එය ග්රිඩ් එකටද බරක් නොවේ. අනෙක් අතට ග්රිඩ් එකට බලය අවශ්ය වන විට විදුළි වාහන වල බැටරි මගින් එය කෙරේ.
 
‘එනෙල් එක්ස්’ සමාගම මගින්, ‘ජූස් නෙට්’ සේ කියන, කැලිෆෝනියාවේ මෙගාවොට් පැය 70ක බැටරියක් සහ ‘ජූස් නෙට්’ යන මෘධුකාංගය ස්ථාපිත කර ඇත. එසේම ඔවුන් නිවාස සඳහාද ‘ජූස් බොක්ස්’ කියන ආරෝපිත ඒකක 6000 කට වඩා සපයා ඇත. මෙහි ඇති වාසිය වන්නේ, පාරිභෝගිකයාට තමාට අවශ්ය අයුරෙන් වාහනය ආරෝපණය කිරීමේ හැකියාව ඇතිවීමය. හුදෙක් කල යුත්තේ මෘධුකාංගය තමාගේ ස්මාර්ට් දුරකතනයෙන් පාලනය කිරීම පමණි. අනෙක් අතට ග්රිඩ් එක ඔහුගේ වාහනයේ බැටරියෙන් බලය ගන්නා විට ඔහුට මුදලක් ලැබේ.
 
ෆොසිල ඉන්ධන වාහනයකට පෙට්රල් වලට වඩා යනවාට වඩා ඉතා කුඩා මුදලක් ඔහුට විදුළි වාහනය ආරෝපණයට යයි.
ප්රවාහන විද්යුත්කරණයට මාරුවීමට මුහුණ දෙන මූලික බාධක වනුයේ යටිතල පහසුකම්, විදුළි බල පද්ධති නවීකරණය, වාහන ජාළක ඒකාබද්ධ කිරීම සහ තවමත් පවතින විදුළි [EV] සහ ෆොසිල [ICE] වාහන අතර මිළ වෙනසයි. පොළී අනුපාත ගෙවන්නන් සහ බදු ගෙවන්නන් විසින් අරමුදල් සපයනු ලබන ආයෝජන මෙන්ම වෙළඳපල යාන්ත්රණයන්ගෙන් විදුලි ප්රවාහන තාක්ෂණය දිරිගැන්වීමෙන් රාජ්යයන්ට මෙම බාධකවලට විසඳුම් ලබා දිය හැකිය.
 
ICE වාහනවලට වඩා EV වල වාරික අඩු කිරීමට සහ EV වලට මාරු වීමට මුල් කාලීනව උනන්දු කරවන්නන් දිරිගැන්වීම සඳහා බදු දිරිගැන්වීම් සමඟ, රාජ්ය මට්ටමේ EV මිලදී ගැනීමේ වට්ටම් ලබා දිය හැකිය. මෙන්න රාජ්ය අනුව විදුළි මෝටර් රථ දිරිගැන්වීම් බිඳවැටීමකි.
සමස්තයක් ලෙස, ස්මාර්ට් චාජ් කිරීම මඟින් පිරිසිදු බලශක්තිය පිරිවැය කාර්යක්ෂම සේ මෙන්ම පළදායි ලෙස ඒකාබද්ධ කිරීම සඳහා EV භාවිතා කරන බව සහතික කළ හැකිය. EVs සමඟම වරින් වර පුනර්ජනනීය විදුළිය සඳහා ඇති ඉල්ලුම සැලකිය යුතු ලෙස වර්ධනය වේ.
 
ලොව පුරා බොහෝ දේශපාලන ආයතන විසින් ස්ථාපිත කර ඇති අභිලාෂකාමී පුනර්ජනනීය බලශක්ති ඉලක්ක සපුරා ගැනීම සඳහා, නම්යශීලී හා කාර්යක්ෂමව බෙදා හරින ලද බලශක්තිය සම්පතක් ලෙස ස්මාර්ට් ඊවී [Smart EV] ආරෝපණය භාවිතා කිරීම අත්යවශ්ය වේ.
 
මේවා ලංකාවේ නම් මෙතෙක් කරන්න සිතාවත් නැති දෙයකි.
%d bloggers like this: